Μετράμε τον θόρυβο της Αθήνας
Το Soundwatch είναι ένα δίκτυο αισθητήρων θορύβου σε Skroutz Points σε όλη την πόλη. Μετρούν την ένταση του ήχου μέρα-νύχτα, τα δεδομένα είναι ανοιχτά σε όλους, και ο χάρτης δείχνει πού είναι ήσυχα και πού όχι.
Αισθητήρες στη γειτονιά
Μικρά κουτιά με ένα μικρόφωνο (Smart Citizen Kit 2.3) σε Skroutz Points, σε όλη την Αθήνα. 50 σημεία σήμερα.
Ανοιχτά δεδομένα
Κάθε μέτρηση είναι δημόσια: χάρτης, γραφήματα, CSV και ένα API με documentation. Ο κώδικας, δηλαδή το λογισμικό αισθητήρα και του διακομιστή, είναι ανοιχτός στο GitHub.
Τι σημαίνουν οι αριθμοί
Οι αισθητήρες δεν είναι βαθμονομημένα όργανα. Οπότε, οι μετρήσεις μπορούν να χρησιμοποιηθούν για να πούμε πως σήμερα έχει περισσότερο θόρυβο από χθες, αλλά όχι πως ξεπερνιέται κάποιο όριο.
Μια σύμπραξη της Skroutz και της Schema Labs
Το Skroutz είναι η μεγαλύτερη πλατφόρμα ηλεκτρονικών αγορών στην Ελλάδα. Τα Skroutz Stores και τα Skroutz Points μας βρίσκονται σε γειτονιές σε όλη την πόλη, κι αυτό τα κάνει φυσικό σημείο για ένα δίκτυο αισθητήρων. Χρηματοδοτούμε το Soundwatch γιατί είμαστε κομμάτι της πόλης και θέλουμε να βοηθήσουμε να την καταλάβουμε καλύτερα. Σε κάθε σημείο προσφέρουμε ό,τι χρειάζεται ένας αισθητήρας: ένα κουτί, μια πρίζα και Wi-Fi.
skroutz.gr ↗Η Schema Labs ΑΜΚΕ είναι η μη κερδοσκοπική εταιρεία πίσω από το OpenCouncil. Φτιάχνει τεχνολογία για την δημοκρατία, και εργαλεία για να βλέπουν οι πολίτες τι συμβαίνει γύρω τους και να το συζητούν με στοιχεία. Σχεδίασε και λειτουργεί το Soundwatch: το λογισμικό των αισθητήρων, τον διακομιστή και αυτή τη σελίδα.
schemalabs.gr ↗Η ιδέα για το Soundwatch Athens ξεκίνησε από την Astylab, που φέρνει κοντά ανθρώπους, ιδέες και πόρους για καλύτερες πόλεις. Η Astylab σχεδίασε την πρόταση μαζί με τη Schema Labs και την παρουσίασε στη Skroutz. Τώρα μοιράζεται τα δεδομένα του Soundwatch με το δίκτυό της. astylab.gr ↗
Από τον ήχο που κάνει ένα μηχανάκι, μέχρι έναν κύκλο στον χάρτη της οθόνης σου.
Έξι βήματα. Ό,τι φωτίζεται στα σχέδια είναι το κομμάτι που δουλεύει σε κάθε βήμα, όλα τα άλλα είναι περίγραμμα. Πάτησέ τα, κάτι κάνουν.
Ο ήχος είναι πίεση
Ένα μηχανάκι περνά. Ο αέρας μπροστά του στριμώχνεται και μετά αραιώνει, εκατοντάδες ή χιλιάδες φορές το δευτερόλεπτο. Αυτό το κύμα απλώνεται προς όλες τις κατευθύνσεις και φτάνει, πιο αδύναμο, στο μικρόφωνο. Όσο πιο κοντά περνά το μηχανάκι, τόσο πιο δυνατά ακούγεται.
Πόσο γρήγορα πηγαινοέρχεται η πίεση είναι η συχνότητα, δηλαδή μπάσο ή πρίμο. Πόσο έντονα, η στάθμη.
Το μικρόφωνο
Μέσα στο κουτί, μια μεμβράνη μικρότερη από κόκκο ρυζιού (μικρόφωνο MEMS) τρέμει μαζί με την πίεση. Το κύκλωμά της μετρά τη θέση της 44.100 φορές το δευτερόλεπτο και την μετατρέπει σε αριθμούς.
Από εκεί και πέρα ο ήχος έχει γίνει μια σειρά από αριθμούς.
Ένα καρέ ήχου
Ο επεξεργαστής δουλεύει με πακέτα των 512 δειγμάτων: 11,6 χιλιοστά του δευτερολέπτου, ένα «καρέ». Είναι μικρός, και η ανάλυση ενός καρέ τού παίρνει περισσότερο από την διάρκεια του καρέ. Οπότε, προλαβαίνουμε να αναλύσουμε μόνο ένα στα τρία καρέ και τα άλλα δύο χάνονται.
Τα καρέ που πιάνει απλώνονται τυχαία μέσα στον χρόνο, κι έτσι η μέση στάθμη βγαίνει σωστή. Όμως, ένας πάρα πολύ σύντομος δυνατός κρότος μπορεί να μας ξεφύγει.
Συχνότητες, όπως τις ακούει το αυτί
Κάθε καρέ περνά από έναν μετασχηματισμό Fourier (FFT), που δεν απαντά στο «πόσο δυνατός είναι ο ήχος τώρα» αλλά στο «πόση ενέργεια έχει σε κάθε συχνότητα». Βγαίνουν 256 λωρίδες, από τα μπάσα ως τα πρίμα.
Το αυτί όμως δεν ακούει όλες τις συχνότητες το ίδιο: τα πολύ χαμηλά και τα πολύ ψηλά μάς φαίνονται πιο σιγανά απ' ό,τι είναι. Η καμπύλη A κάνει την ίδια διόρθωση σε κάθε λωρίδα, και μετά όλες προστίθενται σε έναν αριθμό: την ενέργεια του καρέ. Οι 21 ζώνες που βλέπεις στη σελίδα κάθε αισθητήρα αποθηκεύονται χωρίς αυτή τη διόρθωση, γι' αυτό δεν συγκρίνονται με τη Μέση.
Άθροισμα, όχι ντεσιμπέλ
Για ένα διάστημα περίπου 27 δευτερολέπτων ο αισθητήρας απλώς μετρά: προσθέτει την ενέργεια κάθε καρέ, κρατά το πιο δυνατό και το πιο ήσυχο, και σημειώνει σε ποιο κουτάκι των 2 dB έπεσε το καθένα, από τα 20 ως τα 130 dB.
Στο τέλος του διαστήματος, μία γραμμή ακέραιων αριθμών φεύγει μέσω Wi-Fi για τον διακομιστή μας, και ο αισθητήρας ξεκινά πάλι από το μηδέν. Δεν ηχογραφούμε: κανείς δεν μπορεί να ακούσει τι ειπώθηκε κάτω από έναν αισθητήρα.
Στον διακομιστή, και στον χάρτη
Εδώ οι αριθμοί γίνονται ντεσιμπέλ. Η Μέση (LAeq) είναι η συνολική ενέργεια διά τα καρέ, σε λογαριθμική κλίμακα. Από τα κουτάκια βγαίνουν το Υπόβαθρο (L90), η Διάμεσος (L50) και οι Αιχμές (L10): η στάθμη που ξεπεράστηκε το 90 %, το 50 % και το 10 % του χρόνου. Η Μέγιστη (Lmax) είναι το πιο δυνατό καρέ.
Στον χάρτη, κάθε κύκλος είναι ένας αισθητήρας και το μέγεθός του η Μέση στάθμη για τη στιγμή ή το διάστημα που διάλεξες: διπλασιάζεται κάθε 6 dB. Πάτησε play και δες την πόλη να ξυπνά. Η πιο τίμια σύγκριση είναι η ίδια θέση σε άλλη ώρα. Δύο αισθητήρες μεταξύ τους διαφέρουν κατά περίπου 2 dB πριν από οποιαδήποτε βαθμονόμηση, κράτα το στον νου όταν συγκρίνεις γειτονιές.
- Μέση (LAeq)
- = 10 · log₁₀ ( Σ ενέργειας ÷ πλήθος καρέ )
- Μέγιστη (Lmax)
- = 10 · log₁₀ ( ενέργεια του πιο δυνατού καρέ )
- L10 · L50 · L90
- = από τα κουτάκια, με παρεμβολή μέσα στο κουτάκι
- Κάλυψη
- = καρέ ÷ ( 86,13 × δευτερόλεπτα ) · ≈ 0,32 στην πράξη
Σχετικοί αριθμοί
Σχετική στάθμη ήχου, χωρίς βαθμονόμηση — χρήσιμη για σύγκριση της ίδιας θέσης με την πάροδο του χρόνου, όχι με όρια θορύβου ή άλλα όργανα.
- «Εδώ είναι 8 dB πιο δυνατά απ' ό,τι εκεί.»
- «Σε αυτή τη γωνία τα βράδια είναι πιο ήσυχα από τα πρωινά.»
- «Η στάθμη ανέβηκε 12 dB όταν άνοιξε ο δρόμος.»
- «Εδώ έχει ακριβώς 63 ντεσιμπέλ, τόσο θα έδειχνε και ένα βαθμονομημένο όργανο.»
- «Ξεπερνιέται το όριο των 55 ντεσιμπέλ τη νύχτα.»
- Οτιδήποτε συγκρίνεται με νόμιμο όριο ή με άλλο όργανο.
Στους αισθητήρες με παλαιότερο λογισμικό η κλίμακα σταματά στα 88: μια στιγμή λίγο πάνω από αυτά και μια στα 115 γράφονται ολόιδια, οπότε δείχνουμε «≥» αντί για έναν σίγουρο αριθμό. Οι νεότεροι μετρούν ως τα 130 dB.
Δεν επηρεάζει τη Μέση, γιατί τα καρέ που αναλύονται είναι σκόρπια μέσα στον χρόνο. Επηρεάζει τη Μέγιστη: ένας κρότος πιο σύντομος από ένα καρέ, λίγα χιλιοστά του δευτερολέπτου, έχει μία στις τρεις πιθανότητες να πιαστεί. Κάτι που κρατά ένα δευτερόλεπτο πιάνεται σίγουρα, αλλά ίσως όχι στην πιο δυνατή του στιγμή. Γι' αυτό η Μέγιστη είναι κάτω όριο.
Δύο αισθητήρες δίπλα-δίπλα, 51 ώρες, συσχέτιση 0,88: ακολουθούν ο ένας τον άλλο, αλλά με μια σταθερή διαφορά που δεν έχει αφαιρεθεί. Η σύγκριση της ίδιας θέσης στον χρόνο είναι το πιο σίγουρο πράγμα που μπορούμε να πούμε.
Δεδομένα και κώδικας
Ό,τι βλέπεις στον χάρτη μπορείς να το κατεβάσεις, και ό,τι τρέχει στον αισθητήρα και στον διακομιστή μπορείς να το διαβάσεις.